Rối loạn ngôn ngữ ở người lớn: Dấu hiệu, biến chứng và điều trị

Rối loạn ngôn ngữ ở người lớn là gì?

Rối loạn ngôn ngữ ở người lớn là tình trạng suy giảm hoặc mất khả năng nói, hiểu lời nói, đọc hoặc viết do tổn thương não, bệnh lý thần kinh hoặc các nguyên nhân khác. Tình trạng này thường gặp sau tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não hoặc các bệnh thoái hóa thần kinh. Theo các chuyên gia tại Đại học Phục hồi chức năng, rối loạn ngôn ngữ không chỉ ảnh hưởng đến giao tiếp mà còn tác động lớn đến tâm lý và khả năng hòa nhập xã hội của người bệnh.

Dấu hiệu rối loạn ngôn ngữ ở người lớn

Khó diễn đạt lời nói

Người bệnh gặp khó khăn khi nói, nói chậm, nói không rõ từ hoặc dùng từ không chính xác. Một số trường hợp không thể diễn đạt ý muốn dù vẫn hiểu được người khác nói gì.

Khó hiểu ngôn ngữ

Người mắc rối loạn ngôn ngữ có thể nghe nhưng không hiểu nội dung cuộc trò chuyện, phản hồi không phù hợp hoặc nhầm lẫn ý nghĩa câu nói.

Rối loạn đọc và viết

Khả năng đọc chữ, viết câu hoặc ghi chép thông tin bị suy giảm, ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc hàng ngày.

Thay đổi hành vi giao tiếp

Người bệnh dễ cáu gắt, né tránh giao tiếp, thu mình do cảm giác tự ti hoặc khó khăn trong việc biểu đạt suy nghĩ.

Biến chứng của rối loạn ngôn ngữ nếu không điều trị

Nếu không được can thiệp kịp thời, rối loạn ngôn ngữ có thể gây suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống. Người bệnh dễ rơi vào trạng thái trầm cảm, lo âu, mất khả năng lao động và phụ thuộc nhiều vào người chăm sóc. Đặc biệt ở người cao tuổi, rối loạn ngôn ngữ làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ, té ngã và suy giảm khả năng tự chăm sóc. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và làm gia tăng gánh nặng cho gia đình.

Nguyên nhân thường gặp gây rối loạn ngôn ngữ

Rối loạn ngôn ngữ ở người lớn thường liên quan đến tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não, u não, viêm não hoặc các bệnh thoái hóa thần kinh như Parkinson, Alzheimer. Ngoài ra, nhiễm trùng, rối loạn chuyển hóa hoặc tác dụng phụ của thuốc cũng có thể là yếu tố khởi phát.

Phương pháp điều trị rối loạn ngôn ngữ hiệu quả

Điều trị nguyên nhân nền

Xử lý tốt các bệnh lý như tai biến mạch máu não, nhiễm trùng hoặc rối loạn chuyển hóa giúp ngăn chặn tình trạng rối loạn ngôn ngữ tiến triển nặng hơn.

Ngôn ngữ trị liệu và phục hồi chức năng

Ngôn ngữ trị liệu đóng vai trò then chốt trong phục hồi khả năng giao tiếp. Các bài tập phát âm, luyện nói, hiểu lời nói, đọc và viết được xây dựng cá nhân hóa theo tình trạng người bệnh. Chương trình đào tạo và thực hành từ Cao đẳng Phục hồi chức năng nhấn mạnh việc can thiệp sớm, tập luyện đều đặn để đạt hiệu quả tối ưu.

Hỗ trợ tâm lý và gia đình

Gia đình cần kiên nhẫn, giao tiếp chậm rãi, rõ ràng và khuyến khích người bệnh tham gia các hoạt động xã hội phù hợp. Sự đồng hành của người thân giúp người bệnh tự tin hơn trong quá trình điều trị.

Rối loạn ngôn ngữ ở người lớn là tình trạng nghiêm trọng nhưng có thể cải thiện nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Kết hợp điều trị nguyên nhân, ngôn ngữ trị liệu, phục hồi chức năng và hỗ trợ tâm lý sẽ giúp người bệnh cải thiện giao tiếp, nâng cao chất lượng sống và góp phần hoàn thiện chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cũng như người trưởng thành nói chung.