Suy dinh dưỡng ở người cao tuổi ảnh hưởng trực tiếp đến miễn dịch, vận động và chất lượng sống. Việc bổ sung đúng dưỡng chất, phù hợp thể trạng giúp cải thiện sức khỏe tổng thể, phòng biến chứng và hỗ trợ quá trình lão hóa diễn ra lành mạnh hơn.
Suy dinh dưỡng ở người cao tuổi là gì?
Suy dinh dưỡng ở người cao tuổi là tình trạng cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng, protein và vi chất cần thiết để duy trì hoạt động bình thường. Tình trạng này khá phổ biến do quá trình lão hóa làm giảm cảm giác ngon miệng, rối loạn tiêu hóa, khả năng hấp thu kém hoặc do mắc các bệnh mạn tính kéo dài.
Khi bị suy dinh dưỡng, người cao tuổi thường sụt cân nhanh, mệt mỏi, giảm sức cơ, dễ nhiễm trùng và hồi phục chậm sau bệnh. Nếu không được can thiệp kịp thời, suy dinh dưỡng sẽ làm gia tăng nguy cơ té ngã, loãng xương và suy giảm chất lượng sống nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi hiện nay.
Nguyên nhân khiến người cao tuổi dễ bị suy dinh dưỡng
Quá trình lão hóa khiến chức năng nhai nuốt suy giảm, răng yếu hoặc mất răng làm người cao tuổi ăn uống khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều người phải kiêng khem quá mức do bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, huyết áp cao, dẫn đến khẩu phần ăn thiếu cân đối.
Ngoài ra, yếu tố tâm lý như cô đơn, trầm cảm, mất hứng thú với ăn uống cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ suy dinh dưỡng. Việc sử dụng thuốc kéo dài gây chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa cũng là nguyên nhân không thể bỏ qua.
Người cao tuổi bị suy dinh dưỡng nên bổ sung gì?
Bổ sung đủ năng lượng và protein
Protein là dưỡng chất quan trọng giúp duy trì khối cơ, tăng sức đề kháng và hỗ trợ phục hồi tổ chức. Người cao tuổi suy dinh dưỡng nên được bổ sung protein từ các nguồn dễ tiêu như thịt nạc, cá, trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa. Việc chia nhỏ bữa ăn trong ngày giúp cơ thể hấp thu tốt hơn và hạn chế tình trạng chán ăn.
Bổ sung vitamin và khoáng chất thiết yếu
Thiếu hụt vitamin và khoáng chất là tình trạng thường gặp ở người cao tuổi suy dinh dưỡng. Vitamin nhóm B giúp hỗ trợ chuyển hóa năng lượng và chức năng thần kinh, vitamin D và canxi cần thiết cho xương khớp, còn sắt và kẽm giúp tăng cường miễn dịch. Việc bổ sung cần dựa trên tư vấn y tế để tránh dư thừa gây tác dụng không mong muốn.
Bổ sung chất béo lành mạnh
Chất béo tốt từ dầu thực vật, cá béo và các loại hạt giúp cung cấp năng lượng, hỗ trợ tim mạch và cải thiện hấp thu vitamin tan trong dầu. Đối với người cao tuổi, việc lựa chọn chất béo lành mạnh giúp hạn chế nguy cơ rối loạn mỡ máu và bệnh tim mạch.
Vai trò của dinh dưỡng trong phục hồi chức năng người cao tuổi
Dinh dưỡng hợp lý không chỉ giúp cải thiện thể trạng mà còn hỗ trợ hiệu quả quá trình phục hồi chức năng. Theo các chuyên gia được đào tạo trong lĩnh vực phục hồi chức năng tại Đại học Phục hồi chức năng, việc kết hợp dinh dưỡng đầy đủ với vận động phù hợp giúp người cao tuổi duy trì sức cơ, cải thiện thăng bằng và giảm nguy cơ tàn phế.
Khi thể trạng được cải thiện, người cao tuổi có khả năng tham gia các chương trình tập luyện nhẹ nhàng, từ đó nâng cao khả năng tự chăm sóc và sinh hoạt độc lập trong cuộc sống hằng ngày.
Lưu ý khi bổ sung dinh dưỡng cho người cao tuổi suy dinh dưỡng

Việc bổ sung dinh dưỡng cho người cao tuổi cần được thực hiện từ từ, phù hợp với khả năng tiêu hóa. Không nên ép ăn quá nhiều trong một bữa mà nên chia thành nhiều bữa nhỏ. Thức ăn cần được chế biến mềm, dễ nhai nuốt và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Bên cạnh đó, cần theo dõi cân nặng và tình trạng sức khỏe định kỳ để điều chỉnh chế độ ăn kịp thời. Trong đào tạo chăm sóc và phục hồi chức năng hiện nay, các chương trình tại Cao đẳng Phục hồi chức năng cũng nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa dinh dưỡng, vận động và chăm sóc tinh thần cho người cao tuổi suy dinh dưỡng.
Gia đình đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc người cao tuổi suy dinh dưỡng
Gia đình là yếu tố then chốt giúp người cao tuổi duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý. Sự quan tâm, động viên và hỗ trợ trong bữa ăn giúp người cao tuổi ăn ngon miệng hơn và cải thiện tinh thần tích cực. Việc tạo không khí vui vẻ trong bữa ăn cũng góp phần nâng cao hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.
Ngoài ra, gia đình cần chủ động đưa người cao tuổi đi khám định kỳ để phát hiện sớm tình trạng suy dinh dưỡng và có hướng can thiệp phù hợp.
Người cao tuổi bị suy dinh dưỡng cần được bổ sung đầy đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất để cải thiện thể trạng và phòng ngừa biến chứng. Việc kết hợp dinh dưỡng hợp lý, vận động phù hợp và theo dõi y tế định kỳ là giải pháp bền vững trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, giúp họ sống khỏe mạnh, độc lập và an vui hơn mỗi ngày.
Chăm Sóc Sức Khoẻ Người Cao Tuổi thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng
