Cách vật lý trị liệu cho người già bị tai biến giúp phục hồi nhanh

Vật lý trị liệu là phương pháp quan trọng giúp người già bị tai biến phục hồi vận động, cải thiện khả năng sinh hoạt và giảm nguy cơ tàn phế. Tập luyện đúng cách, đúng thời điểm sẽ nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.

Vì sao người già bị tai biến cần vật lý trị liệu?

Tai biến mạch máu não thường để lại nhiều di chứng nặng nề như liệt nửa người, co cứng cơ, rối loạn thăng bằng hoặc suy giảm khả năng giao tiếp. Ở người cao tuổi, quá trình hồi phục thường chậm hơn do sức đề kháng và khả năng tái tạo thần kinh suy giảm.

Vật lý trị liệu giúp kích thích hệ thần kinh – cơ hoạt động trở lại, hạn chế teo cơ, cứng khớp và cải thiện tuần hoàn máu. Nếu được can thiệp sớm, đúng phương pháp, người bệnh có thể phục hồi một phần hoặc gần như hoàn toàn chức năng vận động.

Thời điểm bắt đầu vật lý trị liệu sau tai biến

Thời điểm “vàng” để bắt đầu tập luyện thường là 24–48 giờ sau khi tình trạng người bệnh đã ổn định. Việc trì hoãn quá lâu có thể khiến cơ khớp bị co rút, giảm khả năng hồi phục.

Tuy nhiên, chương trình tập luyện cần được xây dựng dựa trên mức độ tổn thương não, tình trạng tim mạch và thể trạng tổng thể của người cao tuổi.

Các phương pháp vật lý trị liệu cho người già bị tai biến

Tập vận động thụ động

Trong giai đoạn đầu, khi người bệnh chưa thể tự vận động, kỹ thuật viên hoặc người chăm sóc sẽ hỗ trợ cử động tay chân nhẹ nhàng. Mục đích là duy trì tầm vận động khớp, ngăn ngừa co cứng và teo cơ.

Các bài tập thụ động cần thực hiện chậm rãi, đều đặn mỗi ngày để đảm bảo an toàn cho hệ tim mạch của người cao tuổi.

Tập vận động chủ động có hỗ trợ

Khi người bệnh bắt đầu có phản xạ và cử động nhẹ, có thể chuyển sang các bài tập chủ động có hỗ trợ. Người bệnh được khuyến khích tự co duỗi cơ, cầm nắm đồ vật nhẹ hoặc tập ngồi dậy với sự hỗ trợ từ kỹ thuật viên.

Đội ngũ được đào tạo từ Cao đẳng Vật lý trị liệu có vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn đúng kỹ thuật, điều chỉnh cường độ phù hợp để tránh quá sức.

Tập đứng và tập đi

Khả năng đứng và đi lại là mục tiêu quan trọng trong phục hồi sau tai biến. Người bệnh được tập đứng với khung hỗ trợ, sau đó tiến tới tập đi từng bước ngắn, có người dìu hoặc sử dụng dụng cụ hỗ trợ.

Việc tập thăng bằng giúp giảm nguy cơ té ngã – biến chứng thường gặp ở người già sau tai biến.

Phục hồi chức năng tay và ngôn ngữ

Ngoài vận động chi dưới, phục hồi chức năng tay và khả năng giao tiếp cũng rất quan trọng. Các bài tập cầm nắm, bóp bóng, viết chữ hoặc tập phát âm giúp cải thiện khả năng tự chăm sóc và giao tiếp xã hội.

Nguyên tắc tập vật lý trị liệu an toàn cho người cao tuổi

Vật lý trị liệu cần được thực hiện theo nguyên tắc tăng dần cường độ, không tập quá sức và luôn theo dõi dấu hiệu bất thường như mệt nhiều, khó thở hoặc đau ngực. Người cao tuổi thường có bệnh nền như tăng huyết áp, tim mạch nên việc kiểm soát an toàn trong tập luyện là yếu tố then chốt.

Bên cạnh đó, gia đình cần kiên trì và động viên tinh thần người bệnh, bởi yếu tố tâm lý ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phục hồi.

Vai trò của chăm sóc toàn diện sau tai biến

Vật lý trị liệu chỉ là một phần trong quá trình hồi phục. Người bệnh cần được kết hợp dinh dưỡng hợp lý, kiểm soát huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định và theo dõi định kỳ.

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, phục hồi sau tai biến được xem là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp giữa bác sĩ, kỹ thuật viên và gia đình để đạt hiệu quả tốt nhất.

Hiện nay, nhu cầu nhân lực phục hồi chức năng ngày càng tăng do số lượng người cao tuổi mắc tai biến gia tăng. Các chương trình đào tạo tại Đại học Phục hồi chức năng góp phần cung cấp kiến thức chuyên sâu về thần kinh – cơ xương khớp và kỹ thuật phục hồi hiện đại, nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Nhờ sự phối hợp giữa chuyên môn y khoa và vật lý trị liệu bài bản, nhiều người già bị tai biến có thể cải thiện khả năng vận động, giảm phụ thuộc và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Vật lý trị liệu là giải pháp quan trọng giúp người già bị tai biến phục hồi vận động và hạn chế di chứng lâu dài. Tập luyện sớm, đúng kỹ thuật và kiên trì sẽ mang lại kết quả tích cực, giúp người bệnh sớm hòa nhập lại cuộc sống sinh hoạt thường ngày.